Bauman, Akışkan Çağ ve Kriz İletişimi


    Sevgili Zygmunt Bauman, modern çağın,  insanlığı bir hayal kırıklığına sürüklediğini ifade eder. Ona göre modernizm projesi insanoğluna kurdurduğu hayalleri, düşlettiği dünyayı yaşatamamıştır.  Bu durum ise başlı başına bir krize dönüşmüş ve modern dönemi de bir krizler çağına denk düşürmüştür. Bauman, bu hüsrana uğramış, aynı zamanda uğratmış modern çağı, "akışan çağ" olarak nitelendirir. Bu tespitinde hakkı da vardır...Modernizm,  insanı yalnızlaştırmış, uzaklaştırmış, kolaycılığın esiri etmiştir.

    Dolayısıyla yaşadığımız çağ, Z. Bauman'ın da dediği gibi bir "krizler çağıdır". Salgın hastalıklardan tutun da ekonomik, diplomatik, siyasi krizlere, doğal afetlere ve  iklim krizine değin uzanan geniş bir yelpazede bu krizleri deneyimlediğimiz doğrudur. O halde belki de krizleri kabul edip, onlarla beraber ve onlara çözümler geliştirerek nasıl yaşayacağımızın bir yolunu bulmak gerekiyor. 

    Krizler hem gündelik ve kişisel yaşantılarımızda, hem iş ve kurumsal hayatlarımızda çok önemli bir yere sahip. Aynı zamanda her ne kadar yüz yüze kalınmaktan korkulsa da pek çok işlevi de bulunmakta. Çünkü krizler her zaman için zorlayıcı. Zorlayıcı olduğu gibi bir o kadar da öğretici, geliştirici ve dönüştürücü. Kriz İletişimi genellikle olumsuz durumların tasavvurunu ve aynı zamanda da gerçekliğini içerdiğinden çoğunlukla pek sevimli görülmez. Halkla ilişkilerin pek sevimsiz ve tatsız, tuzsuz bir uygulama alanı olarak değerlendirir denebilir. Oysa k hem marka iletişimi derslerimizde hem de kurumsal iletişim derslerimizde sıklıkla şunu tekrarlarız : Başından kriz öyküleri geçmemiş kurumlar kendi kimliklerini ve kültürlerini inşa etmede geç kalırlar ya da eksik kalırlar. Başarılı kurumsal yapılar incelendiğinde başlarından ciddi kriz öykülerinin geçtiğini ve bu  fırtınalardan oldukça önemli dersler edindiklerini, krizlerden deneyimledikleri bu öğretileri güçlü bir kurumsal kimlik ve  iyi bir kurumsal kültür oluşturmada kullandıklarını görebiliriz. 

    Dolayısıyla krizler, ciddiyetle ele alınıp yönetilebilirlerse, kurumlara pek çok şey kazandırırlar. Ancak öncelikle "akışkan çağ"da krizlerin "kriz" olarak fark edilmesi, tanısının konması, "bu bir krizdir" denmesi gerekir. Ardından gelecek olan ikinci önemli adım ise, krizi yönetmeyi gerçekten istemek olacaktır. Kimi zaman öyle krizlerle karşı karşıya kalınır ki, kriz belli bir çıkarı doğuruyorsa veya belli bir grubun çıkarlarının lehine fırsatlar yaratıyorsa yönetilmek istenmez, adı konmaz. Kendi haline bırakılır. Bu nedenle kriz iletişiminin yapılabilmesi için ve bir halkla ilişkiler uygulayıcısının kriz iletişimi bağlamında rolünü faydalı bir biçimde yerine getirebilmesi için krizin tanınması, kabul edilmesi, kurum ya da kurumlar tarafından sorumluluk alınması ve gerçek anlamda yönetilmek istenmesi gerekir. Bu türlü ortamların oluşmadığı, halkla ilişkiler uygulayıcının sağduyusuna güvenilmediği, tavsiyelerinin önemsenmediği bir kriz sürecinde halkla ilişkiler uygulayıcılarının çok da fazla zaman kaybetmemeleri gerekir. Çünkü kriz ya yönetilmek istenmiyordur yahut belli çıkarları, fırsatları belli grupların lehine olacak şartlar doğurduğundan yapılan iletişim müdahaleleri yetersiz kalıyordur...Bu da halkla ilişkiler uygulayıcısının çabalarının sonuçsuz ve başarısız kalmasına yol açar. Hatta daha da ileri gidilerek iletişim ekibi veya halkla ilişkiler uygulayıcısı günah keçisi de ilan edilebilir.

    Bu nedenle kriz iletişiminde uygulanması gereken teknik ilkelerden önce, bu hususları iyi değerlendirmekte ve kavramakta fayda vardır. Konunun devamı niteliğinde ikinci yazıda görüşmek üzere...


        Doç. Dr. Hatice Burcu Önder Memiş 


KAYNAKLAR 

Dr. M.Zeki Duman, "Eleştirel Aklın Sözcüsü : Zygmunt Bauman", http://www.sdergi.hacettepe.edu.tr/makaleler/zduman.pdf, Erişim Tarihi : 26.11.2021.

Zygmunt Bauman, Bireyselleşmiş Toplum, (Çev. Y. Alogan), Ayrıntı Yayınları,İst., 2005.

Zygmunt Bauman, Modernlik ve Müphemlik, (Çev. İ. Türkmen), Ayrıntı Yay.,İstanbul, 2003.

Zygmunt Bauman, Siyaset Arayışı, (Çev. T. Birkan), Metis Yayınları, İstanbul,2000.





   

Yorumlar

Bu blogdaki popüler yayınlar

Toplumsal İletişimde Adalet Duygusu

Medya ve İletişim Boyutuyla İran Notları

"Crown" Üzerinden Halkla İlişkileri Sosyolojik Okumak: Toplumlar Tanıklık, Yoldaşlık ve Görülmek İsterler